ภาค 1 : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 133

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ อธิบายสมัญญาภิธานและสนธิ พระอมราภิรักขิต (ทองดำ จนฺทูปโม ป. ๓) วัดบรมนิวาส เรียบเรียง บาลีไวยากรณ์ บาลีไวยากรณ์ เป็นตำรับแสดงหลักแห่งภาษาที่ใช้

บาลีไวยากรณ์ เรียบเรียงโดยพระอมราภิรักขิต แบ่งออกเป็น 4 ภาคหลัก ได้แก่ อักขรวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ และฉันทลักษณะ โดยอักขรวิธีจะวิเคราะห์ตัวอักษรและชื่อของสระและพยัญชนะ พร้อมทั้งการจัดกลุ่มคำในประเ

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 15 เป็นได้แต่ตัวสะกดอย่างเดียว, ส่วนพยัญชนะที่เป็น อ วรรค ๒ ตัว คือ ย ร ล ว ส ห ฬ เป็นอัฑฒสระ มีเสียงกึ่งสระ คือ ถึงมาตรา เพราะพยัญชนะเหล่านี้

เนื้อหานี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์โดยเน้นไปที่สมัญญาภิธานและลำดับอักขระ เริ่มจากการอธิบายเกี่ยวกับตัวสะกดและพยัญชนะที่เป็นเสียงกึ่งสระ โดยในเนื้อหานี้ได้เน้นถึงการรวมเสียงระหว่างพยัญชนะและสระ ร

คํานํา (เมื่อพิมพ์ครั้งแรก) วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ สีลนิเทศกับธุดงคนิเทส มหามกุฏราชวิทยาลัยได้พิมพ์แล้วเมื่อ พ.ศ. ก่อน บัดนี้ได้พิมพ์ภาค ๑ ตอน ๒ ขึ้นอีกเล่ม ๑ ตอน ๒ นี้มี ๕ นิเทศ คือ กัมมฐานคหณ นิ

คำนำกล่าวถึงการพิมพ์ภาค ๑ ตอน ๒ ของวิสุทธิมรรค ซึ่งประกอบด้วย ๕ นิเทศ ที่สำคัญ และการแปลที่เน้นการเป็นคู่มือนักศึกษาเพื่อความเข้าใจในภาษาบาลี บทนี้จึงช่วยในการเรียนรู้และทำให้ผู้อ่านคุ้นเคยกับภาษาและอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - สมาธิ (๒) ที่ชื่อว่าสมาธิ เพราะอรรถว่ากระไร (๓) อะไร เป็นลักษณะ เป็นรส เป็นปัจจุปัฏฐาน และปทัฏฐานแห่งสมาธินั้น (๔) สมาธิ มีกี่อย่าง (๕) อะไรเป็นความเศร้าหมอง และ

บทนี้พูดถึงความหมายและลักษณะของสมาธิ ซึ่งถือเป็นการมีอารมณ์อันเดียวแห่งจิตที่เป็นกุศล โดยอธิบายว่าทำไมสมาธิจึงเป็นสิ่งจำเป็นในทางธรรม สมาธิมีลักษณะมากมาย ซึ่งการแสวงหาความรู้และประสบการณ์ในสมาธิจึงเป็

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 3 สม่ำเสมอและถูกทาง ด้วยอานุภาพแห่งธรรมใด การตั้งอยู่แห่งจิต เจตสิก สม่ำเสมอและถูกทาง ด้วยอานุภาพแห่งธรรมนั้น นี้ชื่อว่า ความตั้งมั่น [ลักษณะ รส ปัจจุปัฏ

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นลักษณะและประเภทของสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยความไม่ซัดส่ายเป็นลักษณะของสมาธิ การกำจัดความซัดส่ายเป็นรส ความสุขเป็นปทัฏฐาน และประเภทสมาธิท

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - - หน้าที่ 4 สัมปยุตด้วยปีติ) และนิปปีติกสมาธิ (สมาธิไม่สัมปยุตด้วยปีติ ) และโดยบังคับแห่งสมาธิที่เป็นสุขสหคตะ (สหรคตด้วยสุข ) และ เป็น อุเบกขาสหคตะ (สหรคตด้วยอุเ

เนื้อหาในบทนี้สำรวจถึงประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น สมาธิที่สัมปยุตด้วยปีติและนิปปีติกสมาธิ นอกจากนี้ ยังจำแนกสมาธิตามประสบการณ์และความรู้ โดยให้ความสำคัญกับการปฏิบัติเพื่อการ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 5 เอกัคคตาอันนี้เป็นอุปจารสมาธิ ส่วนเอกัคคตาในลำดับแห่งบริกรรม ตามบาลีว่า บริกรรมแห่งปฐมฌาน เป็นปัจจัยโดยเป็นอนันตรปัจจัย แห่งปฐมฌาน ดังนี้เป็นอาทิอันใด

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับเอกัคคตาในสมาธิที่แบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ ได้แก่ อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ รวมถึงการจำแนกตามโลกียะและโลกุตระ พิจารณาใน ๓ ฌาน และ ๔ ฌาน โดยอิงตามบาลีที่ระบุถึงปัจจัยและลักษณะขอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - (ติกะ ( สมาธิหมวด ๓) ที่ ๑ สมาธิที่สักว่าได้ จัดเป็นสมาธิอย่างทราม - หน้าที่ 6 สมาธิทีอบรมแล้ว ยังไม่ดีนัก จัดเป็นสมาธิอย่างกลาง สมาธิที่อบรมดีแล้วถึงความเป็นวสี

เนื้อหานี้อภิปรายเกี่ยวกับการจำแนกประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค โดยแบ่งออกเป็นสมาธิสามระดับ ได้แก่ สมาธิอย่างทราม, สมาธิอย่างกลาง และสมาธิอย่างประณีต นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับสมาธิในปฐมฌานและอุปจ

เอกัคคตาในตติยฌาน ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 7 และจตุตถฌานในจตุกนัยและปัญจกนัยนั้นแล จัดเป็นสุขสหคตสมาธิ (สมาธิประกอบพร้อมกับสุข ) เอกัคคตาในฌาน สุดท้าย (ทั้ง ๒ นัย) จัดเป็นอุเปกขา

เอกัคคตาในตติยฌานและจตุตถฌาน แสดงถึงสมาธิที่ประกอบด้วยสุขและอุเบกขา แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ตามคุณภาพ รวมทั้งการบำเพ็ญสมาธิจากปฐมสมันนาหารจนถึงอุปจารแห่งฌาน โดยมีสมาธิแบบต่างๆ เช่น ปริตตสมาธิ, มหัคคตสม

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 8 ส่วนปัญญาอันเป็นไปตั้งแต่อุปาจารจนถึงอัปปนา ท่านเรียกว่า อภิญญา ก็แลปฏิปทานี้นั้น ย่อมเป็นการลำบาก คือเป็นการยาก หมายความว่า เจริญไม่สะดวกสำหรับคนบางคน

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับอภิญญาและปฏิปทา โดยเน้นการพิจารณาถึงความยากง่ายในการเจริญปฏิปทาและอภิญญาในผู้ฝึกฝน ในขณะที่การเสพสิ่งสัปปายะและอสัปปายะส่งผลต่อการพัฒนาปัญญาและความสะดวกในการปฏิบัติธร

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - - หน้าที่ 9 ย่อมเป็นช้า ของผู้ทำอัปปนาโกศลให้ถึงพร้อม ย่อมเป็นเร็ว อนึ่ง ประเภทแห่งปฏิปทาและอภิญญาเหล่านั้น พึงทราบด้วยอำนาจแห่ง ตัณหาและอวิชชา และแม้ด้วยสามารถแ

บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างปฏิปทาและอภิญญาในหลักธรรมของวิสุทธิมรรค และวิธีการที่ความสั่งสมในสมถะและวิปัสสนาส่งผลต่อการพัฒนาทางธรรม. นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงความสำคัญของการต่อสู้กับกิเลสและการพัฒ

สมาธิเป็นต้น ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 10 (จตุกกะที่ ๒] พึงทราบว่าสมาธิเป็นปริตตปริตตารมณ์ (มีอานุภาพน้อยทั้งมี อารมณ์แคบสั้น) ก็มี สมาธิเป็นปริตตอัปปมาณารมณ์ (มีอานุภาพ น้อยแต่มี

บทนี้สำรวจความหมายของสมาธิในพุทธศาสนา แบ่งสมาธิเป็น 4 ประเภทตามอานุภาพและอารมณ์ ได้แก่ ปริตตปริตตารมณ์, ปริตตอัปปมาณารมณ์, อัปปมาณปริตตารมณ์ และอัปปมาณอัปปมาณารมณ์ โดยระบุว่าคุณสมบัติของสมาธิแต่ละประเ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 11 และสมาธิอันข่มนิวรณ์ได้แล้ว ต่อนั้น ทุติยฌาน วิตก วิจาร สงบไป เหลือองค์ ๓ ต่อนั้น ตติยฌาน ปีติคลายไป เหลือองค์ ๒ ต่อนั้น จตุตถฌาน ละสุขเสีย เหลือองค์

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับสมาธิและฌานในวิสุทธิมรรค โดยบรรยายความหมายของฌาน ๔ รวมถึงทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน พร้อมกับอธิบายการประกอบสมาธิและการจัดประเภทสมาธิ ทั้งหานภาคิยะ ฐิติภาคิยะ วิเสสภาคิยะ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 12 ครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา ( ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็น หานภาคินี (ไปข้างเสื่อม ) สติอันเป็นสภาพควรแก่ปฐมฌานนั้นหยุดอยู่ ปัญญาก็เป็นฐิติภาคินี (ไปข้างทรง

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้ชี้แจงเกี่ยวกับวิธีการพัฒนาสมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ และรูปาวจรจิต ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคว

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 13 เดียวไซร้ สมาธินี้เรียกว่าฉันทสมาธิ ถ้าภิกษุทำวิริยะให้เป็นใหญ่ ได้สมาธิ ได้ความที่จิตมีอารมณ์เดียวไซร้ สมาธินี้เรียกว่า วิริยสมาธิ ถ้าภิกษุทำจิตตะให้เ

บทความนี้นำเสนอการแบ่งประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค เช่น ฉันทสมาธิ, วิริยสมาธิ และจิตตสมาธิ พร้อมทั้งอธิบายถึงความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วแห่งสมาธิ รวมทั้งแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องในวิภังค์เพื่อให้ผู้สนใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 14 อย่างนั้น หานภาคิยธรรมพึงทราบตามนัยนี้ว่า " สัญญาและมนสิการ อันสหรคตด้วยกามเกิดขึ้นครอบงำบุคคลผู้ได้ปฐมฌาน ปัญญา (ในปฐมฌานนั้น) ก็เป็นหานภาคินี " (ส่ว

บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเจริญธรรมในระดับต่างๆ ของผู้ปฏิบัติ เพื่อให้ได

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - - หน้าที่ 15 อยู่ในวิหารอันเหมาะ ตัดความกังวลเล็กๆ น้อยๆ (เสียให้หมดด้วย ) แล้วพึงเป็นผู้ไม่ทำภาวนาวิธีทั้งปวงให้บกพร่องไป เจริญขึ้นเถิด นี้เป็นความสังเขปในการเจ

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิและปลิโพธ ๑๐ ที่เป็นเครื่องกังวลที่ส่งผลต่อภิกษุ โดยปลิโพธ ๑๐ ประกอบด้วย อาวาส ตระกูล ลาภ คณะ การงาน การเดินทาง ญาติ อาพาธ การเล่าเรียน และฤทธิ์ สาระสำคัญของอาวาสถูก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 16 ต้องขวนขวายในการงานต่างๆ มีการก่อสร้างเป็นต้นในอาวาสนั้นก็ดี มีการสั่งสมสิ่งของไว้มากในอาวาสนั้นก็ดี มีความอาลัยใจผูกพันอยู่ ในอาวาสนั้นด้วยเหตุใดเหตุ

บทความนี้เล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุที่ใช้ชีวิตในอาวาส โดยเริ่มจากการเดินทางไปบวชที่วัดถูปาราม มีการนำเสนอถึงความสำคัญของอาวาส และการผูกพันของภิกษุในวัดนั้น รวมถึงนิทานเกี่ยวกับกุลบุตรสองคนที่บวชและประส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 17 ว่า " เออนะ ของส่งมาไม่มี พวกอุปัฏฐากคงจะ (คอย) ถวาย เมื่อ เธอเข้าไป ( บิณฑบาต ) กระมัง " (ตกลง ) เข้ากรุง ( เพื่อบิณฑบาต ) กับพระเถระเจ้าถิ่นนั้นแต่เ

ในตอนนี้พระเถระและพระอาคันตุกะเดินทางเข้าสู่กรุงเพื่อบิณฑบาต โดยเกิดการสนทนาเกี่ยวกับอาหารที่อาจจะได้และการใช้ชีวิตในชนบท ปาจีนขัณฑราชี พระเถระเปิดเผยว่าตนเลี้ยงชีวิตมาอย่างไรและได้ชวนพระอาคันตุกะไปอย

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 18 ใช้ ) ก็เป็นของสงฆ์ เราก็เก็บมันเรียบร้อยแล้วของอะไรๆ อื่นก็ ไม่มี ( จึงไม่จำต้องกลับไปวัดก่อน ) " ท่านอาคันตุกะบอกว่า " แต่ ไม้เท้าและกระบอกน้ำมันรองเ

ในบทสนทนานี้ ท่านอาคันตุกะและพระเถระได้พูดคุยกันเกี่ยวกับการอยู่ในอารามและการบรรจุพระธาตุ โดยท่านอาคันตุกะได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของสถานที่สำคัญเช่น ถูปาราม ซึ่งเป็นที่บรรจุพระธาตุของพระพุทธเจ้า ๕ พ